Luật quy hoạch 2025 (số 112/2025/QH15) là một văn bản pháp luật quan trọng được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025, nhằm hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia tại Việt Nam. Luật này không chỉ định hướng cho các hoạt động lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội mà còn đảm bảo tính đồng bộ, bền vững và phù hợp với các chiến lược quốc gia. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu rõ ràng về phạm vi điều chỉnh của luật quy hoạch 2025, đối tượng áp dụng và nguyên tắc cơ bản trong hoạt động quy hoạch, giúp bạn nắm bắt đầy đủ nội dung để áp dụng trong thực tiễn.

Phạm vi điều chỉnh của luật quy hoạch 2025

Phạm vi điều chỉnh của luật quy hoạch 2025 được quy định rõ ràng tại điều 1, tập trung vào việc xây dựng và quản lý hệ thống quy hoạch quốc gia. Cụ thể, luật này quy định về:

• Hệ thống quy hoạch quốc gia, bao gồm các loại quy hoạch tổng thể, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh;
• Các hoạt động liên quan đến lập, thẩm định, quyết định hoặc phê duyệt, công bố, cung cấp thông tin, thực hiện, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch;
• Trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động quy hoạch, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong triển khai.

Luật không áp dụng cho quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, mà các nội dung này sẽ tuân theo quy định của pháp luật liên quan khác. Phạm vi này nhằm tạo nền tảng pháp lý vững chắc, giúp các cơ quan nhà nước và tổ chức thực hiện quy hoạch một cách khoa học, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.

Đối tượng áp dụng theo luật quy hoạch 2025

Theo điều 2 của luật quy hoạch 2025, đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia trực tiếp vào các hoạt động quy hoạch. Cụ thể:

• Các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương chịu trách nhiệm lập, thẩm định, quyết định hoặc phê duyệt quy hoạch;
• Tổ chức, cá nhân tham gia công bố, thực hiện, đánh giá và điều chỉnh quy hoạch trong hệ thống quy hoạch quốc gia;
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân khác có liên quan, chẳng hạn như doanh nghiệp, chuyên gia tư vấn hoặc cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng bởi quy hoạch.

Luật nhấn mạnh rằng mọi đối tượng phải tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm. Điều này giúp mở rộng phạm vi ảnh hưởng, không chỉ giới hạn ở cơ quan nhà nước mà còn khuyến khích sự tham gia của xã hội trong quá trình quy hoạch.

Nguyên tắc cơ bản trong hoạt động quy hoạch theo luật quy hoạch 2025

Nguyên tắc cơ bản trong hoạt động quy hoạch được nêu tại điều 4 của luật quy hoạch 2025, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Các nguyên tắc chính bao gồm:

- Tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật: Mọi hoạt động quy hoạch phải phù hợp với quy định của luật này, pháp luật liên quan và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

- Bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ: Quy hoạch phải kết nối chặt chẽ với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; kết hợp quản lý ngành với quản lý lãnh thổ; đảm bảo quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.

- Tính khoa học, khách quan và minh bạch: Quy hoạch dựa trên dữ liệu đáng tin cậy, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng và sử dụng công nghệ hiện đại.

- Tính linh hoạt và điều chỉnh kịp thời: Cho phép điều chỉnh quy hoạch dựa trên đánh giá thực hiện hoặc các thay đổi bất ngờ, theo nguyên tắc tại điều 51, như đánh giá thực hiện quy hoạch và tuân thủ mối quan hệ giữa các loại quy hoạch.

Các nguyên tắc này được áp dụng xuyên suốt, đặc biệt trong việc điều chỉnh quy hoạch để phù hợp với thực tiễn phát triển. Việc tuân thủ nguyên tắc giúp tránh lãng phí nguồn lực và thúc đẩy phát triển bền vững.

Vai trò của luật quy hoạch trong phát triển kinh tế – xã hội

Luật quy hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng phát triển không gian kinh tế và phân bổ nguồn lực quốc gia.

Thông qua quy hoạch, nhà nước có thể:

• Định hướng phát triển các vùng kinh tế;
• Phân bổ nguồn lực hợp lý;
• Thu hút đầu tư;
• Hạn chế phát triển tự phát;
• Bảo vệ tài nguyên và môi trường.

Nhờ đó, quy hoạch trở thành công cụ quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Ý nghĩa của luật quy hoạch 2025 trong phát triển quốc gia

Luật quy hoạch 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quy hoạch tại Việt Nam, với phạm vi điều chỉnh rộng rãi, đối tượng áp dụng đa dạng và nguyên tắc cơ bản rõ ràng. Luật không chỉ hỗ trợ các cơ quan nhà nước mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân, góp phần xây dựng một nền kinh tế xanh, bền vững. Nếu bạn đang tìm hiểu về luật quy hoạch 2025 để áp dụng trong dự án hoặc kinh doanh, hãy tham khảo thêm các văn bản hướng dẫn chi tiết từ cơ quan nhà nước để đảm bảo tuân thủ đầy đủ.

> Toàn văn văn bản.