Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, Việt Nam luôn nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý để thu hút đầu tư nước ngoài (FDI). Một trong những yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư nước ngoài yên tâm đầu tư là chính sách bảo đảm quyền chuyển tài sản ra nước ngoài. Quy định này được thể hiện rõ nét tại luật đầu tư 2020 (số 61/2020/QH14, có hiệu lực từ ngày 1/1/2021 và vẫn là văn bản chính áp dụng đến năm 2025, với một số sửa đổi bổ sung không ảnh hưởng trực tiếp đến điều khoản này).

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết quy định pháp lý, điều kiện áp dụng và ý nghĩa của chính sách này đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Quy định pháp lý về bảo đảm quyền chuyển tài sản ra nước ngoài

Theo điều 12 luật đầu tư 2020, nhà nước Việt Nam cam kết bảo đảm quyền chuyển tài sản hợp pháp của nhà đầu tư nước ngoài ra nước ngoài. Cụ thể:

“Sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước Việt Nam theo quy định của pháp luật, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển ra nước ngoài các tài sản sau đây:

1. Vốn đầu tư, các khoản thanh lý đầu tư;
2. Thu nhập từ hoạt động đầu tư kinh doanh (bao gồm lợi nhuận, lãi suất, phí...);
3. Tiền và tài sản khác thuộc sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư.”

Quy định này áp dụng cho tất cả nhà đầu tư nước ngoài thực hiện đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, bao gồm cá nhân và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Điều kiện để thực hiện quyền chuyển tài sản

Để được chuyển tài sản ra nước ngoài, nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với nhà nước Việt Nam: Bao gồm nộp đầy đủ thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, các khoản phí, lệ phí và các nghĩa vụ khác theo pháp luật về thuế và quản lý ngoại hối;
• Không còn lỗ lũy kế: Đối với lợi nhuận hàng năm, báo cáo tài chính đã kiểm toán phải không còn lỗ lũy kế sau khi bù trừ lỗ theo quy định thuế;
• Tuân thủ quy định quản lý ngoại hối: Việc chuyển tiền thực hiện qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp tại ngân hàng được phép, theo thông tư 06/2019/TT-NHNN và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Thời điểm chuyển lợi nhuận thường thực hiện hàng năm sau khi kết thúc năm tài chính và hoàn tất quyết toán thuế.

Các loại tài sản được phép chuyển ra nước ngoài

Ý nghĩa của chính sách này đối với nhà đầu tư nước ngoài

Chính sách bảo đảm quyền chuyển tài sản ra nước ngoài là một trong những biện pháp bảo hộ đầu tư quan trọng, giúp:

• Tăng cường lòng tin cho nhà đầu tư: Nhà đầu tư yên tâm rằng lợi nhuận và vốn đầu tư có thể được repatriation (chuyển về nước) một cách tự do, không bị hạn chế vô lý;
• Tuân thủ cam kết quốc tế: Quy định này phù hợp với các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia, như CPTPP, EVFTA cũng như các hiệp định bảo hộ đầu tư song phương (BITs);
• Thúc đẩy dòng vốn FDI: Đây là yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì vị thế hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh khu vực.

Thủ tục thực hiện chuyển tài sản ra nước ngoài

Nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ bao gồm:

• Báo cáo tài chính kiểm toán;
• Tờ khai quyết toán thuế;
• Giấy xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính (nếu cần).

Sau đó, thực hiện chuyển khoản qua ngân hàng thương mại được phép, đảm bảo tuân thủ quy định chống rửa tiền và quản lý ngoại hối.

Chính sách bảo đảm quyền chuyển tài sản của nhà đầu tư nước ngoài ra nước ngoài theo luật đầu tư Việt Nam thể hiện cam kết mạnh mẽ của nhà nước trong việc tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn. Với quy định rõ ràng tại điều 12 luật đầu tư 2020, nhà đầu tư nước ngoài có thể yên tâm chuyển về nước lợi nhuận và vốn một cách hợp pháp sau khi hoàn thành nghĩa vụ với nhà nước Việt Nam.

Nếu quý vị đang tìm hiểu về đầu tư tại Việt Nam, hãy tham khảo trực tiếp luật đầu tư 2020 và các văn bản hướng dẫn liên quan để đảm bảo tuân thủ đúng quy định. Liên hệ với cơ quan quản lý đầu tư hoặc Công ty luật TNHH Chuẩn A để được tư vấn cụ thể.