Trong bối cảnh thị trường lao động Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập quốc tế, chính sách tuyển dụng lao động là một trong những nội dung quan trọng được quy định chặt chẽ trong pháp luật lao động. Bộ luật lao động 2019 (số 45/2019/QH14, hiệu lực từ 1/1/2021) hiện là văn bản chính điều chỉnh quan hệ lao động, bao gồm tuyển dụng. Đến năm 2026, một số sửa đổi từ các luật liên quan (như luật bảo hiểm xã hội 2024 và luật việc làm 2025 hiệu lực từ 1/1/2026) sẽ ảnh hưởng gián tiếp đến quy trình tuyển dụng, đặc biệt về đăng ký lao động và bảo hiểm.

Bài viết này sẽ phân tích chi tiết quy định tuyển dụng lao động theo bộ luật lao động Việt Nam, giúp doanh nghiệp và người lao động nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ để tránh vi phạm.

1. Nguyên tắc chung về tuyển dụng lao động:

Theo điều 4 bộ luật lao động 2019, nhà nước có chính sách bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động và người sử dụng lao động (NSDLĐ), khuyến khích thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động. Tuyển dụng phải tuân thủ các nguyên tắc:

• Bình đẳng, không phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, tôn giáo, độ tuổi (trừ trường hợp pháp luật quy định riêng);
• Tự do lựa chọn việc làm và nơi làm việc;
• Cấm các hành vi lừa gạt, lôi kéo lao động trái pháp luật (điều 8).

Từ 1/1/2026, luật việc làm 2025 sẽ bổ sung quy định về đăng ký lao động bắt buộc, giúp minh bạch thông tin thị trường lao động và hỗ trợ kết nối việc làm hiệu quả hơn.

2. Quyền và phương thức tuyển dụng lao động:

Theo chương ii bộ luật lao động 2019 (việc làm, tuyển dụng và quản lý lao động):

- Quyền của NSDLĐ (điều 5): Tuyển dụng, bố trí, quản lý, giám sát lao động trực tiếp hoặc qua trung gian;

- Phương thức tuyển dụng (điều 11):

• Trực tiếp tuyển dụng;
• Qua tổ chức dịch vụ việc làm công lập hoặc tư nhân;
• Qua doanh nghiệp cho thuê lại lao động (phải có giấy phép theo nghị định 145/2020/NĐ-CP).

- Chi phí tuyển dụng: Người lao động không phải trả bất kỳ chi phí nào cho việc tuyển dụng (điều 11 khoản 2).

- Doanh nghiệp phải công khai thông tin tuyển dụng: Vị trí công việc, số lượng, mức lương dự kiến, điều kiện làm việc.

3. Các hành vi bị cấm trong tuyển dụng:

Điều 8 bộ luật lao động nghiêm cấm:

• Phân biệt đối xử trong tuyển dụng;
• Lôi kéo, dụ dỗ, quảng cáo gian dối để lừa gạt người lao động;
• Tuyển dụng nhằm mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động hoặc mua bán người;
• Sử dụng lao động chưa thành niên trái pháp luật.

Vi phạm có thể bị xử phạt hành chính theo nghị định 12/2022/NĐ-CP.

4. Tuyển dụng lao động nước ngoài và người việt nam ra nước ngoài:

- Lao động nước ngoài tại Việt Nam: Phải có giấy phép lao động (trừ trường hợp miễn trừ), theo nghị định 152/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi nghị định 70/2023/NĐ-CP).

- Người Việt Nam đi làm việc nước ngoài: Qua doanh nghiệp dịch vụ xuất khẩu lao động có giấy phép.

Từ năm 2026, luật việc làm 2025 sẽ hỗ trợ thêm chính sách đào tạo kỹ năng và bảo hiểm thất nghiệp cho lao động di cư.

5. Quy định mới từ năm 2026 ảnh hưởng đến tuyển dụng:

- Luật việc làm 2025 (hiệu lực 1/1/2026): Quy định đăng ký lao động bắt buộc qua cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối với bảo hiểm xã hội. Doanh nghiệp phải kê khai thông tin lao động khi tuyển dụng, giúp minh bạch và giảm thủ tục hành chính.

- Luật bảo hiểm xã hội 2024 (một phần hiệu lực 1/7/2025): Mở rộng đối tượng tham gia BHXH, ảnh hưởng đến chi phí tuyển dụng của doanh nghiệp.

6. Lời khuyên cho doanh nghiệp và người lao động:

- Đối với doanh nghiệp: Xây dựng quy trình tuyển dụng minh bạch, ký hợp đồng lao động đúng quy định (chương iii bộ luật lao động). Tránh vi phạm để không bị xử phạt.

- Đối với người lao động: Kiểm tra thông tin tuyển dụng, không trả phí trung gian, yêu cầu hợp đồng rõ ràng.

Tuân thủ chính sách tuyển dụng lao động theo bộ luật lao động Việt Nam không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn xây dựng môi trường làm việc bền vững. Để được tư vấn cụ thể, doanh nghiệp và người lao động có thể liên hệ Sở nội vụ tỉnh Đồng Nai hoặc tham khảo ý kiến chuyên môn từ Công ty luật TNHH Chuẩn A của chúng tôi.

Nếu bạn đang tìm việc hoặc cần hỗ trợ tuyển dụng, hãy cập nhật thông tin từ các sàn việc làm uy tín để nắm bắt cơ hội tốt nhất năm 2026!