Kiểm toán nhà nước (KTNN) là cơ quan độc lập do Quốc hội thành lập, chịu trách nhiệm giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính công và tài sản công. Trong lĩnh vực quản lý thuế, vai trò của KTNN được quy định cụ thể tại điều 21 luật quản lý thuế 2019 (luật số 38/2019/QH14, hiệu lực từ 1/7/2020). Đây là cơ sở pháp lý chính xác định nhiệm vụ và quyền hạn của KTNN liên quan đến hoạt động thuế, nhằm đảm bảo tính minh bạch, tuân thủ pháp luật và hiệu quả trong quản lý thu ngân sách nhà nước.

Nhiệm vụ chính của kiểm toán nhà nước trong quản lý thuế

Theo điều 21 luật quản lý thuế 2019, KTNN có hai nhiệm vụ chính:

1. Thực hiện kiểm toán hoạt động đối với cơ quan quản lý thuế:

• KTNN tiến hành kiểm toán hoạt động tại các cơ quan thuế (Tổng cục thuế, cục thuế, chi cục thuế...) theo quy định của luật kiểm toán nhà nước 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019), luật quản lý thuế và các văn bản pháp luật liên quan;
• Mục tiêu: Đánh giá tính tuân thủ pháp luật, hiệu quả quản lý thu thuế, phát hiện sai sót, lãng phí hoặc vi phạm trong quá trình thu, quản lý nợ thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế...

2. Chủ trì xác định chính xác nghĩa vụ thuế của người nộp thuế:

• Khi người nộp thuế có đề nghị, KTNN chủ trì, phối hợp với cơ quan quản lý thuế để xác định chính xác nghĩa vụ thuế;
• KTNN chịu trách nhiệm pháp lý về kết quả xác định này, giúp giải quyết tranh chấp hoặc khiếu nại liên quan đến số thuế phải nộp.

Những nhiệm vụ này góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế, bảo vệ quyền lợi người nộp thuế và đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước.

Quyền hạn của kiểm toán nhà nước trong lĩnh vực thuế

Quyền hạn của KTNN chủ yếu được quy định tại luật kiểm toán nhà nước 2015 (sửa đổi 2019), áp dụng khi thực hiện nhiệm vụ theo luật quản lý thuế:

• Yêu cầu cơ quan quản lý thuế, người nộp thuế và các bên liên quan cung cấp thông tin, tài liệu kịp thời, đầy đủ;
• Kiểm tra, đối chiếu hồ sơ thuế, báo cáo tài chính liên quan đến nghĩa vụ thuế;
• Kiến nghị xử lý vi phạm, thu hồi số tiền thuế thất thoát hoặc hoàn thuế sai quy định;
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm (trốn thuế, tham ô...);
• Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán (theo sửa đổi 2019).

Trong thực tế, KTNN thường kiểm toán thu ngân sách tại cơ quan thuế địa phương, kiến nghị tăng thu hàng nghìn tỷ đồng qua các cuộc kiểm toán quyết toán ngân sách.

Bảng tóm tắt nhiệm vụ và quyền hạn theo luật quản lý thuế 2019

Nhiệm vụ và quyền hạn của kiểm toán nhà nước theo luật quản lý thuế 2019 tập trung vào giám sát cơ quan thuế và hỗ trợ xác định nghĩa vụ thuế chính xác, góp phần chống thất thu ngân sách và bảo vệ quyền lợi người nộp thuế. Doanh nghiệp và cá nhân cần tuân thủ kê khai thuế để tránh rủi ro khi KTNN kiểm toán. Để cập nhật chi tiết, tham khảo trực tiếp luật quản lý thuế 2019 tại chuyên mục “văn bản pháp luật” của trang thông tin điện tử của Công ty luật TNHH Chuẩn A.

Nếu bạn cần tư vấn cụ thể về trường hợp thuế của mình, hãy liên hệ cơ quan thuế hoặc Công ty luật TNHH Chuẩn A để được hỗ trợ kịp thời.