Ngày 4/10/2023, Bộ chính trị ban hành quy định số 124-QĐ/TW về việc kiểm điểm và đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm đối với tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị. Văn bản này thay thế quy định 132-QĐ/TW (năm 2018), gồm 4 chương, 19 điều, nhằm tạo sự thống nhất, đồng bộ trong công tác cán bộ, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

Bài viết dưới đây phân tích chi tiết mục đích, yêu cầu, phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của quy định 124-QĐ/TW, giúp cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức nắm rõ và triển khai hiệu quả.

1. Phạm vi điều chỉnh của quy định 124-QĐ/TW:

Theo điều 1, khoản 1: “Quy định này quy định về mục đích, yêu cầu, nguyên tắc, nội dung cơ bản việc kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm.”

Phạm vi điều chỉnh tập trung vào quy trình kiểm điểm tự phê bình và phê bình, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, xếp loại chất lượng cuối năm (hoặc theo giai đoạn). Văn bản áp dụng thống nhất từ trung ương đến cơ sở, thay thế các quy định cũ, đảm bảo tính đồng bộ với các văn kiện Đảng khác (điều lệ Đảng, nghị quyết trung ương, quy định 08-QĐ/TW…).

Quy định không chỉ dừng ở kiểm điểm mà còn nhấn mạnh đánh giá thực chất, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả công việc cụ thể.

2. Đối tượng áp dụng của quy định 124-QĐ/TW:

Điều 1, khoản 2 nêu rõ: “Đối tượng áp dụng là cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, quản lý, tổ chức, cơ quan, đơn vị (gọi tắt là tập thể) và cá nhân trong hệ thống chính trị từ trung ương đến cơ sở.”

Cụ thể bao gồm:

• Cấp ủy các cấp (tỉnh ủy, huyện ủy, đảng ủy xã/phường…);
• Tập thể lãnh đạo, quản lý (ban thường vụ, thường trực, UBND các cấp…);
• Tổ chức, cơ quan, đơn vị nhà nước, mặt trận tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội;
• Cá nhân, bao gồm cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống chính trị.

Đối tượng rất rộng, bao quát toàn bộ hệ thống chính trị, đảm bảo không có “vùng trống” trong công tác đánh giá cán bộ.

3. Mục đích của quy định 124-QĐ/TW:

Điều 2, khoản 1 quy định rõ mục đích: “Nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình, tự soi, tự sửa, thấy được ưu điểm để phát huy, hạn chế, khuyết điểm để khắc phục; chủ động phát hiện, ngăn chặn biểu hiện suy thoái, ‘tự diễn biến’, ‘tự chuyển hóa’, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.”

Mục đích cốt lõi là:

• Xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần nghị quyết trung ương 4 (khóa XII, XIII);
• Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới;
• Tạo động lực để tập thể và cá nhân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao.

4. Yêu cầu thực hiện quy định 124-QĐ/TW:

Điều 2, khoản 2 nêu: “Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo, tổ chức, cơ quan, đơn vị nhất là người đứng đầu và từng cán bộ, đảng viên; bảo đảm trung thực, công tâm, khách quan, công khai, đạt được kết quả thực chất.”

Các yêu cầu nổi bật:

- Trung thực, công tâm, khách quan: Không nể nang, không “cơ cấu”, đánh giá đúng thực chất.

- Công khai, dân chủ: Kết quả kiểm điểm phải được công bố rộng rãi trong cơ quan, đơn vị.

- Thực chất: Kết quả đánh giá phải gắn liền với hiệu quả công việc, không hình thức.

- Gắn trách nhiệm người đứng đầu: Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm chính về kết quả của tập thể.

5. Quan điểm, nguyên tắc quan trọng (điều 3):

- Quy định 124-QĐ/TW nhấn mạnh:

• Bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; giữ vững đoàn kết, thống nhất;
• Chú trọng phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, trách nhiệm, phương pháp làm việc; gắn trách nhiệm cá nhân với tập thể và kết quả người đứng đầu;
• Tăng cường kiểm tra, giám sát; kết hợp chặt chẽ đánh giá cán bộ, công chức, viên chức với đánh giá đảng viên.

- Điều 4 quy định căn cứ kiểm điểm: Điều lệ Đảng, nghị quyết, quy định của Đảng và kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao.

6. Ý nghĩa và giá trị thực tiễn của quy định 124-QĐ/TW:

Quy định 124-QĐ/TW là bước tiến quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, góp phần thực hiện nghị quyết đại hội XIII của Đảng về “xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ”.

Việc triển khai nghiêm túc sẽ:

• Ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái, tiêu cực;
• Khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm;
• Tạo cơ sở khoa học để bố trí, sử dụng, khen thưởng, kỷ luật cán bộ chính xác hơn.

Các cấp ủy, tổ chức đảng cần xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, kết hợp với quy định 41-QĐ/TW về miễn nhiệm, từ chức và các văn bản liên quan.

Quy định 124-QĐ/TW ngày 4/10/2023 là văn bản quan trọng, kịp thời, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng trong công tác cán bộ. Mọi tập thể, cá nhân trong hệ thống chính trị cần nghiên cứu kỹ, thực hiện nghiêm túc để góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội.

> Toàn văn văn bản.