Trong cuộc sống, nhiều người gặp phải tình trạng thông tin trên giấy khai sinh hoặc các giấy tờ hộ tịch không chính xác hoặc có nhu cầu thay đổi họ tên, giới tính, dân tộc do lý do chính đáng. Việc thay đổi hộ tịch là thủ tục hành chính quan trọng, giúp đảm bảo thông tin cá nhân phù hợp với thực tế và pháp luật. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về quy định thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch theo luật hộ tịch 2014 (vẫn áp dụng đến năm 2026) và các văn bản hướng dẫn mới nhất như nghị định 07/2025/NĐ-CP.

1. Thay đổi hộ tịch là gì? Các trường hợp được phép thay đổi:

Theo điều 26 luật hộ tịch 2014, phạm vi thay đổi hộ tịch bao gồm:

• Thay đổi họ, chữ đệm, tên của cá nhân trong nội dung khai sinh đã đăng ký khi có căn cứ theo quy định của pháp luật dân sự (ví dụ: Đổi tên gây nhầm lẫn giới tính, ảnh hưởng danh dự hoặc theo quyết định nhận con nuôi);
• Thay đổi thông tin về cha, mẹ trong nội dung khai sinh sau khi được nhận làm con nuôi.

Ngoài ra, theo bộ luật dân sự 2015 và nghị định 123/2015/NĐ-CP (sửa đổi bởi nghị định 07/2025/NĐ-CP), các trường hợp phổ biến được thay đổi tên bao gồm:

• Theo yêu cầu của cha mẹ hoặc người giám hộ;
• Khi xác định lại cha mẹ, con cái;
• Sau khi chuyển đổi giới tính (được phép thay đổi tên và giới tính phù hợp);
• Các trường hợp khác gây nhầm lẫn hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi.

Lưu ý: Ngày, tháng, năm sinh thường không được thay đổi trừ trường hợp chứng minh được sai sót do lỗi ghi chép của cơ quan hộ tịch (cải chính chứ không phải thay đổi tự do).

2. Cải chính và bổ sung hộ tịch:

- Cải chính hộ tịch: Chỉ áp dụng khi có sai sót do lỗi của công chức hộ tịch hoặc người yêu cầu đăng ký (ví dụ: Viết sai chính tả họ tên, ngày sinh). Không được cải chính để hợp thức hóa giấy tờ khác.

- Bổ sung hộ tịch: Thêm thông tin còn thiếu (như quốc tịch Việt Nam) vào giấy tờ hộ tịch cấp từ 1/1/2016 trở đi, nếu có giấy tờ chứng minh hợp lệ.

3. Điều kiện thay đổi, cải chính hộ tịch:

Theo điều 7 nghị định 123/2015/NĐ-CP (cập nhật 2025):

- Đối với người dưới 18 tuổi: Phải có sự đồng ý của cha mẹ (ghi rõ trong tờ khai). Từ 9 tuổi trở lên cần thêm sự đồng ý của trẻ.

- Phải có căn cứ hợp pháp (giấy tờ chứng minh như quyết định tòa án, giấy xác nhận chuyển giới...).

4. Thủ tục thay đổi hộ tịch mới nhất 2026:

Thủ tục được thực hiện theo luật hộ tịch 2014 và hướng dẫn tại cổng dịch vụ công quốc gia (dichvucong.gov.vn). Có thể nộp trực tiếp hoặc trực tuyến.

Hồ sơ cần chuẩn bị:

• Tờ khai đăng ký thay đổi, cải chính, bổ sung hộ tịch (mẫu tải tại cổng dịch vụ công);
• Bản chính giấy khai sinh;
• Giấy tờ chứng minh căn cứ thay đổi (CCCD, quyết định tòa án, giấy xác nhận chuyển giới...);
• Văn bản ủy quyền (nếu ủy quyền cho người khác).

Nơi nộp hồ sơ và thẩm quyền:

- Người dưới 14 tuổi: UBND cấp xã nơi cư trú hoặc nơi đăng ký khai sinh trước đây.

- Người từ 14 tuổi trở lên: UBND cấp huyện nơi cư trú hoặc nơi đăng ký trước đây.

- Trường hợp có yếu tố nước ngoài: UBND cấp huyện hoặc sở tư pháp.

Trình tự thực hiện:

- Nộp hồ sơ trực tiếp tại trung tâm hành chính công hoặc trực tuyến qua cổng dịch vụ công quốc gia.

- Nộp lệ phí (nếu có, tùy địa phương; miễn lệ phí một số trường hợp như khai sinh đúng hạn).

- Thời hạn giải quyết: 3 ngày làm việc (có thể kéo dài 6 ngày nếu cần xác minh).

- Kết quả: Nhận trích lục thay đổi/cải chính hộ tịch. Nội dung mới được ghi chú vào giấy khai sinh gốc.

Thay đổi hộ tịch trực tuyến:

- Truy cập dichvucong.gov.vn, đăng nhập bằng tài khoản VNeID.

- Tìm kiếm "thay đổi, cải chính hộ tịch".

- Điền tờ khai điện tử, đính kèm scan giấy tờ.

- Thanh toán lệ phí online và nhận kết quả qua bưu điện hoặc trực tiếp.

5. Lệ phí và lưu ý quan trọng:

- Lệ phí thay đổi hộ tịch: Do HĐND cấp tỉnh quy định (thường từ 50.000 - 200.000 VNĐ tùy trường hợp).

- Miễn lệ phí cho một số đối tượng (người có công, hộ nghèo...).

Sau khi thay đổi, cần cập nhật thông tin trên CCCD, hộ chiếu và các giấy tờ liên quan.

Việc thay đổi hộ tịch giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân và đảm bảo thông tin chính xác theo pháp luật. Nếu bạn gặp sai sót hoặc có nhu cầu thay đổi hợp lý, hãy chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và thực hiện sớm tại cơ quan có thẩm quyền. Để được hỗ trợ chi tiết, liên hệ UBND cấp xã/huyện hoặc truy cập cổng dịch vụ công quốc gia.

Nếu cần tư vấn cụ thể, hãy liên hệ với Công ty luật TNHH Chuẩn A để được chúng tôi hướng dẫn cụ thể.

Thay đổi đúng quy định sẽ giúp bạn tránh rắc rối pháp lý lâu dài!